ಗವಟೂರಿನಲ್ಲಿ 12-13ನೇ ಶತಮಾನದ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವೈಭವ ಪತ್ತೆ-12th-13th century sculpture discovered in Gavatur

bySurendrasoori •ಜೂನ್ 06, 2026

0

SUDDILIVE || RIPPONPETE

ಗವಟೂರಿನಲ್ಲಿ 12-13ನೇ ಶತಮಾನದ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವೈಭವ ಪತ್ತೆ-12th-13th century sculpture discovered in Gavatur

ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ರಿಪ್ಪನ್‌ಪೇಟೆ ಸಮೀಪದ ಗವಟೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೆರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಯ ವೇಳೆ ಪುರಾತನ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪೀಠದ ಅವಶೇಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಶೋಧನೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಭವ್ಯವಾದ ಜೈನ ಬಸದಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಸುಳಿವು ದೊರೆತಿದೆ.

ಮೂರ್ತಿಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಹೇಗೆ?

ಗವಟೂರು ಗ್ರಾಮದ ತಾವರೆಕೆರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಸಂಜೆ ಹಿಟಾಚಿ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವೇಳೆ ಮಣ್ಣಿನಡಿ ಹುದುಗಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಕಲ್ಲಿನ ರಚನೆಗಳು ಗೋಚರಿಸಿವೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ಅದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಅದೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿ ಎಂಬುದು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಅವರು ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನಿಸಿದರು.

ಪತ್ತೆಯಾದ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

ಕಾಲಘಟ್ಟ: ಪುರಾತತ್ವ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಅಪರೂಪದ ಮೂರ್ತಿಗಳು 12 ರಿಂದ 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಜೈನ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿವೆ.

ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಭಂಗಿ: ತೀರ್ಥಂಕರರು ಪದ್ಮಾಸನ ಹಾಕಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.

ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವೈಭವ: ಮೂರ್ತಿಯ ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ 'ಪ್ರಭಾವಳಿ' ಹಾಗೂ ಒರಗು ಪೀಠದ ಸುತ್ತಲೂ ಹೂವಿನ ಆಕರ್ಷಕ ಚಿತ್ತಾರಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಪರಿಚಿತ ಲಾಂಛನ: ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆಳಗಿರುವ ಲಾಂಛನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸವೆದು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಯಾವ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.

ಪುರಾತನ ಬಸದಿಯ ಕುರುಹು:

ಕಾಲದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಕೊಂಚ ಭಗ್ನಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಮೂಲ ಆಕಾರ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಕೇವಲ ಮೂರ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪೀಠದ ಅಡಿಗಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಲ್ಲಿನ ಅವಶೇಷಗಳು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ 'ಜೈನ ಬಸದಿ' ಇತ್ತು ಎಂಬ ವಾದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.

ಸದ್ಯ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶೋಧ ಹಾಗೂ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದರೆ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ಮಯಗಳು ಹೊರಬೀಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

12th-13th century sculpture discovered in Gavatur