SUDDILIVE || SHIVAMOGGA
ಸೂತಕ ಸಪ್ತಾಹ: ಶೌರ್ಯ ಆನೆ ಸಾವಿಗೆ 10 ದಿನ ಕಳೆದರೂ ವರದಿ ಎಲ್ಲಿ? ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಯಾವಾಗ? Sutaka Saptaha: 10 days after Shaurya the elephant's death, where is the report? When will the authorities be held accountable? 
ಶಿವಮೊಗ್ಗ: ಸಕ್ರೆಬೈಲು ಆನೆ ಬಿಡಾರದಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯ ಆನೆ ಮೃತಪಟ್ಟ ಘಟನೆ ನಡೆದು 10 ದಿನಗಳು ಕಳೆದಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಮೃತಪಟ್ಟಾಗ ಹತ್ತನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಸೂತಕದ ಆಚರಣೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಕ್ರೆಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯ ಆನೆಯ ನಿಗೂಢ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನ ಕಳೆದರೂ ಸಾವಿಗೆ ನಿಖರ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಲ್ಲ. ತನಿಖಾ ವರದಿ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಆನೆಯ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕುರಿತು ಹಲವು ಅನುಮಾನಗಳು ಮೂಡಿವೆ.
ಹತ್ತು ದಿನ ಕಳೆದರೂ ವರದಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಲ್ಲ
ಸಕ್ರೆಬೈಲು ಆನೆ ಬಿಡಾರದಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯ ಆನೆ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿ ಕಳೆದರೂ ವರದಿ ಹೊರಬಂದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ವರದಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ, ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ (ಎಫ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್) ವರದಿ ಬಂದಿದೆಯೇ, ಆನೆಯ ಸಾವಿಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಯಾವ ಕಾರಣ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.
ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ವಿಚಾರವಾದರೆ, ಅದರ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವರದಿಯನ್ನೇ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದಿರುವುದು ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಕೆಳಹಂತದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಮಾನತು; ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಎಲ್ಲಿ?
ಶೌರ್ಯ ಆನೆಯ ಸಾವಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರೆಬೈಲು ಆನೆ ಬಿಡಾರದ ಜಮೇದಾರ್ ಕಲೀಲ್ ಮತ್ತು ಮಾವುತ ಭಾಗ್ಯವಂಶ ಅವರನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿ ಸರ್ಕಾರ ಆದೇಶಿಸಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಅಮಾನತು ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮುಂದೇನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.
ಆನೆಗಳ ದೈನಂದಿನ ಆರೈಕೆ, ಆಹಾರ, ಔಷಧೋಪಚಾರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದೆ? ಆನೆಗೆ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗಿದೆ? ಔಷಧೋಪಚಾರದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವವರು ಯಾರು? ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಇಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬೇಕಿದೆ.
ಆನೆಗಳ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಹಂತದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರ ಮೇಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತನಿಖೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿದೆ. ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಕ್ರಮ ಸೀಮಿತವಾದರೆ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರರು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಲಯನ್ ಸಫಾರಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಲಯನ್ ಸಫಾರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ವೈದ್ಯೆ ಡಾ. ಸಮೀಕ್ಷಾ ರೆಡ್ಡಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದ ಘಟನೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸೇವೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಲೋಪಗಳ ಕುರಿತು ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸೇವೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಪತ್ರ ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ವಿಚಾರವೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಳಹಂತದ ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಅವುಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಎರಡು ಆನೆಗಳ ಸಾವು; ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಯಾವಾಗ?
ಸಕ್ರೆಬೈಲು ಆನೆ ಬಿಡಾರದಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಆನೆಗಳು ಆನೆಗಳ ಸಾವಿನ ಅಂಚಿನಿಂದ ಪಾರಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಆನೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ, ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯ, ಔಷಧೋಪಚಾರದ ದಾಖಲೆ, ವೈದ್ಯರ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಾಗಿವೆ.
ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆರೈಕೆ ಕೇವಲ ದಿನನಿತ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಜೀವ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಆನೆಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಅಮಾನತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಲೋಪಗಳಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಜವಾಬ್ದಾರರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಎಫ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್ ವರದಿ ಏನಾಯಿತು?
ಶೌರ್ಯ ಆನೆಯ ಸಾವಿನ ನಿಖರ ಕಾರಣ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ, ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ವರದಿ ಮತ್ತು ಇತರ ತನಿಖಾ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಖರ ಕಾರಣವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕಿದೆ.
ವರದಿ ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ವರದಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದೂ ಇಲಾಖೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಗತಿ, ವರದಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ವರದಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸತ್ತ ಆನೆಗೆ ನ್ಯಾಯ ಎಂದರೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಬೇಕು
ಪ್ರಾಣಿ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜ ಘಟನೆಯೆಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆನೆ ಮೃತಪಟ್ಟಾಗ, ಅದರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಆನೆಯ ಜೀವಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಾರದು.
ಶೌರ್ಯನ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಮಾನತು ಕ್ರಮದ ನಂತರದ ತನಿಖೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು? ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿ ನೀಡುವ ಭರವಸೆಯೇನಾಯಿತು? ಎಫ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್ ವರದಿ ಬಂದಿದೆಯೇ? ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ? ಆನೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.
ಶೌರ್ಯ ಆನೆಯ ಸಾವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಬಾರದು. ಸಾವಿನ ನಿಖರ ಕಾರಣ ಬಹಿರಂಗವಾಗಬೇಕು, ತನಿಖೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು, ಲೋಪ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹತ್ತು ದಿನ ಕಳೆದರೂ ವರದಿ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
